OngDuTayNinh.comOng Dú Tây Ninh
Ong cảnh và vườn hoa cho ong

Chụp ảnh, quay video tổ ong dú mà không làm phiền đàn

Chụp ảnh, quay video tổ ong dú mà đàn không bị phiền: đứng lệch đường bay, không flash, không mở tổ để chụp; cách chụp cửa tổ, ong trên hoa, quay chậm, timelapse.

Smartphone on a small tripod pointed at a resin entrance tube of a wooden bee box from the side, out-of-focus green garden behind, golden early morning backlight

Chụp ảnh, quay video tổ ong dú mà không làm phiền đàn chỉ cần giữ ba điều: đứng hoặc đặt máy lệch sang bên cửa tổ, không chắn đường bay; không dùng đèn flash hay đèn LED chiếu thẳng vào cửa; và không mở tổ chỉ để có ảnh. Phần lớn những khung hình đẹp nhất về ong dú nằm ở cửa tổ và trên hoa trong vườn, chụp được bằng điện thoại có chế độ cận cảnh, vào buổi sáng nắng xiên.

Ống keo cửa tổ, con ong đứng gác, cục phấn vàng trên chân ong đang hạ cánh là những đề tài mà người chơi ong ở Tây Ninh thích chụp và gửi cho nhau. Nhưng có không ít đàn bị phiền vì người chụp đứng chắn cửa cả buổi, gí điện thoại sát ống keo, hay mở nắp ra chụp bầu mật hết lần này tới lần khác. Bài này chỉ cách có ảnh đẹp với ít xáo trộn nhất, từ dụng cụ, ánh sáng, góc máy tới những điều nên tránh.

Nguyên tắc trước tiên: đàn ong không phải người mẫu

Tổ ong dú là nơi một đàn sinh vật đang sống và làm việc, không phải một vật trưng bày. Mỗi lần người đứng chắn cửa, ong đi làm về phải lượn vòng tìm lối vào; mỗi lần ống keo bị chạm, ong phải sửa; mỗi lần nắp mở, đàn mất nhiệt, mất ẩm, lính gác phải ra trận. Một lần thì không sao, nhưng chụp ảnh là việc người ta hay lặp lại vì muốn có tấm đẹp hơn.

Vì thế nguyên tắc là: chụp từ bên hông, giữ khoảng cách, làm nhanh. Nếu ong bắt đầu bay ra bám vào máy, vào tay nhiều hơn bình thường, đó là tín hiệu đàn đang khó chịu; lùi ra, chờ một lúc rồi hẵng thử lại. Không cố có bằng được một tấm ảnh trong một buổi. Tổ ong đứng đó cả năm, ngày mai ánh sáng lại đẹp. Người chụp ong lâu năm thường nói rằng một buổi sáng ngồi yên không chụp tấm nào để quen nhịp đàn sẽ cho ra những tấm đẹp hơn ở các buổi sau.

Bên trong tổ chỉ chụp khi đã mở tổ vì việc khác như lấy mật, kiểm đàn, hoặc qua tấm kính của thùng quan sát có nắp che. Không mở tổ chỉ để chụp ảnh, kể cả khi có khách muốn xem. Một tấm ảnh bầu mật đẹp không đáng đổi lấy một lần đàn phải trám lại cả lớp keo.

Dụng cụ: điện thoại là đủ, thêm vài món nhỏ

Ong dú rất nhỏ, nên thứ quan trọng nhất là chụp cận được. Bộ dụng cụ phổ biến của người chơi ong:

  • Điện thoại có chế độ cận cảnh hoặc ống kính góc rộng có thể lấy nét gần: đa số điện thoại đời mới chụp cửa tổ đủ rõ.
  • Ống kính macro kẹp ngoài cho điện thoại: rẻ, giúp thấy rõ cánh, mắt ong; nhưng phải đưa máy rất gần, nên chỉ dùng với ong trên hoa, không dí sát cửa tổ.
  • Chân máy nhỏ hoặc kẹp gắn cành: đặt máy cố định bên hông cửa tổ, người đứng xa điều khiển hoặc hẹn giờ.
  • Máy ảnh có ống kính macro, nếu sẵn có: ống tiêu cự dài cho phép chụp cận từ xa hơn, đỡ làm phiền đàn.
  • Tấm hắt sáng trắng, có thể chỉ là tấm bìa trắng: hắt nhẹ ánh sáng vào phía tối của cửa tổ thay cho đèn flash.
  • Khăn mềm lau ống kính: ong bay ngang hay để lại vệt keo, bụi phấn trên kính.

Không cần mua thiết bị đắt tiền ngay. Phần lớn ảnh đẹp về ong dú đến từ sự kiên nhẫn ngồi chờ và hiểu nhịp đàn, hơn là từ máy móc.

Ánh sáng và giờ chụp

Buổi sáng, khi nắng mới lên và chiếu xiên vào cửa tổ, là giờ đẹp nhất. Ong đi làm đông, ánh sáng mềm, nắng xiên làm cánh ong và ống keo ánh lên, nền vườn phía sau còn tối nên chủ thể nổi bật. Nếu đứng ngược sáng một chút, cánh ong đang bay sẽ sáng viền rất đẹp, các hạt phấn trên chân cũng nổi rõ.

Buổi trưa nắng gắt mùa khô Tây Ninh cho ảnh gắt, bóng đen đậm, và cũng là lúc đàn đang chống nóng, không nên làm phiền thêm. Chiều muộn ánh sáng vàng ấm, ong về tổ, có những khung hình ong xếp hàng vào cửa khá đẹp. Ngày âm u ánh sáng đều, hợp chụp chi tiết ống keo, màu gỗ thùng, nhưng ong ra vào ít hơn.

Không dùng flash. Ánh chớp mạnh ngay trước cửa làm ong giật mình, và ảnh flash côn trùng thường bị cháy sáng, nền đen kịt. Ban đêm càng không chiếu đèn vào cửa tổ: ong dú bò ra theo ánh sáng, lạc ngoài cửa, có con không về được.

Tình huống chụp và cách làm

Bảng dưới gợi ý cách xử lý những khung hình người chơi ong hay muốn có:

Muốn chụpCách làmLưu ý cho đàn
Ống keo cửa tổ rõ nétĐặt máy trên chân máy bên hông, lấy nét tay vào miệng ống, chụp nhiều tấmKhông chạm vào ống, không để máy chắn trước cửa
Ong đang hạ cánh mang phấnChế độ chụp liên tục, tốc độ nhanh, lấy nét sẵn vào mép ốngChụp từng đợt ngắn rồi nghỉ
Ong đáp trên hoaChọn khóm hoa ong hay ghé, ngồi yên chờ, dùng ống macro kẹp nếu cầnKhông bắt ong, không lay cành
Bầu mật, bầu phấn trong tổChụp nhanh khi đang lấy mật hoặc qua thùng mặt kínhKhông mở tổ chỉ để chụp; đậy lại ngay
Cả tổ trong khung cảnh vườnLùi xa, chọn góc thấy cả trụ, mái, cây quanhĐứng ngoài đường bay
Lính gác đứng ở cửaChụp cận nghiêng, ánh sáng xiên buổi sángRút ra ngay nếu lính gác bay vào máy

Chụp ống keo theo cùng một góc mỗi tuần sẽ cho một chuỗi ảnh thể hiện cửa tổ lớn lên, đổi dáng theo mùa. Chuỗi ảnh đó vừa đẹp vừa có giá trị như một cuốn sổ ghi chép.

Quay video: quay chậm, timelapse và khung cố định

Video ong dú hay nhất thường là khung cố định: máy đặt trên chân máy bên hông cửa tổ, quay liên tục vài phút. Không cần lia máy, ong tự tạo chuyển động. Đặt máy xong, người lùi ra xa để đàn trở lại nhịp bình thường, rồi mới bắt đầu quay. Vài phút đầu thường bỏ đi vì đàn còn để ý tới vật lạ.

Chế độ quay chậm trên điện thoại cho thấy những thứ mắt thường không kịp nhìn: ong hạ cánh, ong gác chạm râu kiểm tra con mới về, ong lôi rác ra thả. Quay chậm cần nhiều ánh sáng, nên làm vào buổi sáng nắng. Timelapse, tức quay tua nhanh, đặt máy cả buổi sáng sẽ thấy nhịp ong ra vào tăng giảm theo nắng, thấy bóng nắng trượt qua cửa tổ, thấy đàn thu hẹp cửa khi trời chuyển mưa.

Âm thanh tổ ong dú nhỏ hơn ong mật nhiều, nhưng nếu đặt máy gần và trời lặng gió, có thể thu được tiếng vo ve nhẹ. Nhớ tắt nhạc nền, tắt chuông điện thoại trong lúc quay. Video dài để bên cạnh tổ cả buổi cũng nên đặt trong bóng mát, vì điện thoại để dưới nắng mùa khô nóng rất nhanh.

Những việc không nên làm vì một tấm ảnh

Phun nước tạo giọt sương lên cửa tổ hay ong. Giọt nước trên cánh làm ong bay khó, cửa tổ ẩm ướt. Ảnh có giọt sương giả không đáng đổi lấy đàn bị phiền.

Bắt ong bỏ vào hộp hoặc làm lạnh để chụp. Có người làm vậy để ong nằm yên cho chụp macro. Ong bị bắt, bị lạnh dễ chết, và đó không còn là ảnh ong dú đang sống.

Gắn đèn LED chiếu tổ ban đêm để quay. Ong bò theo ánh sáng ra ngoài, lạc và chết. Muốn quay đêm thì dùng ánh sáng đỏ yếu, thời gian rất ngắn, hoặc thôi.

Bẻ cành, ngắt lá che cửa tổ để lấy góc. Cành lá đó có khi là bóng mát buổi trưa của tổ. Đổi góc chụp thay vì đổi khung cảnh của đàn.

Đưa nhiều người vây quanh tổ cùng chụp. Một hai người chụp lần lượt từ bên hông là đủ. Đông người đứng quanh là chắn hết đường bay.

Chụp ong dú trên hoa trong vườn

Ảnh ong trên hoa thường đẹp hơn ảnh ở cửa tổ, và gần như không ảnh hưởng gì tới đàn. Chọn những khóm hoa ong hay ghé như hoa mười giờ, cúc dại, húng quế ra hoa, hoa bí, hoa nhãn mùa trổ bông. Ngồi yên cạnh khóm hoa một lúc để quen mắt với cách ong di chuyển: ong dú thường đậu lâu hơn ở một bông, bò vòng quanh nhị, nên dễ chụp hơn ong mật.

Lấy nét vào bông hoa trước, chờ ong bò vào vùng nét rồi chụp. Nền phía sau càng xa và càng đơn giản thì ảnh càng sạch: một mảng lá xanh tối, bầu trời, một bức tường xa. Chụp ngang tầm hoặc hơi thấp hơn hoa sẽ thấy được chân ong mang phấn, thay vì chỉ thấy lưng.

Ảnh ong trên hoa còn có giá trị ghi chép: chụp kèm ngày, ghi cây gì, ong mang phấn màu gì. Gom lại sau một năm, anh chị có bộ ảnh lịch hoa của vườn nhà, thứ rất hữu ích để biết trồng thêm gì cho những tháng đàn đói.

Lưu ảnh thành nhật ký của đàn

Ảnh chụp ong dú thường nằm lẫn trong điện thoại giữa hàng nghìn ảnh khác, vài tháng sau không tìm ra. Tạo một album riêng cho mỗi tổ, đặt tên theo số tổ hoặc vị trí, mỗi lần chụp xong chuyển ảnh vào đó. Ảnh tự mang ngày chụp, nên chỉ cần lướt album là thấy cửa tổ thay đổi ra sao qua các tháng, ống keo dài ra hay ngắn lại, ong đông hay thưa.

Mỗi tháng chọn một hai tấm đẹp nhất và rõ nhất, chụp cùng góc, đặt cạnh nhau. Chuỗi ảnh này giúp nhận ra những thay đổi chậm mà mắt thường hằng ngày không thấy: đàn yếu dần qua mùa khô, cửa tổ thu hẹp khi có kẻ quấy, ống keo mọc dài khi đàn đông. Khi cần hỏi người có kinh nghiệm, gửi cả chuỗi ảnh có ngày tháng thay vì một tấm đơn lẻ, người xem sẽ hiểu tình trạng đàn nhanh hơn nhiều.

Video quay chậm, timelapse cũng nên lưu kèm ghi chú: giờ quay, thời tiết, có chuyện gì đặc biệt. Sau một năm, bộ ảnh và video đó là tư liệu của chính vườn mình, có giá trị với người nuôi hơn mọi ảnh đẹp trên mạng. Đó cũng là thứ đáng giữ lại khi kể chuyện cho con cháu về khu vườn.

Câu hỏi thường gặp

Chụp ảnh bằng flash có hại cho ong dú không?

Một lần chớp sáng thường không làm chết ong, nhưng làm ong giật mình và ảnh côn trùng chụp flash thường xấu. Nhiều lần liên tục trước cửa tổ là làm phiền đàn. Nên dùng ánh sáng tự nhiên buổi sáng và tấm hắt sáng.

Có nên mở nắp thùng để chụp bầu mật không?

Không nên mở chỉ để chụp. Chụp khi đã mở vì việc khác như lấy mật, kiểm đàn, và làm nhanh rồi đậy lại. Muốn chụp bên trong thường xuyên thì dùng thùng có mặt kính che tối.

Điện thoại có chụp được ong dú rõ không?

Được, nếu điện thoại có chế độ cận cảnh hoặc dùng thêm ống macro kẹp ngoài. Chụp buổi sáng nhiều ánh sáng, lấy nét tay, chụp nhiều tấm rồi chọn. Kiên nhẫn quan trọng hơn thiết bị.

Quay video ban đêm ở cửa tổ ong dú được không?

Không nên chiếu đèn sáng vào cửa tổ ban đêm vì ong bò theo ánh sáng ra ngoài và lạc. Nếu thật cần, dùng đèn đỏ yếu trong thời gian rất ngắn. Phần lớn hoạt động đáng xem của ong dú diễn ra ban ngày.

Đặt máy quay cả ngày cạnh tổ có ảnh hưởng gì không?

Máy đặt cố định bên hông tổ, ngoài đường bay, sau một lúc đàn sẽ coi như vật quen. Chỉ cần máy không chắn cửa, không phát tiếng, không bị nắng chiếu nóng làm hỏng máy. Lắp và tháo máy nhẹ tay.

Ảnh ong dú có dùng để hỏi bệnh đàn trong hội nhóm được không?

Rất hữu ích. Ảnh rõ cửa tổ, xác ong trước cửa, ấu trùng lạ hay bầu mốc giúp người có kinh nghiệm nhận ra vấn đề nhanh. Chụp nhiều góc, ghi kèm ngày, thời tiết, những gì đã làm với tổ gần đây.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0868 2222 68